Giáo sư Trần Hồng Quân: “Phải xóa bao cấp để hạn chế ỉ lại”

Có thể nhắc đến nay, sau hơn 30 năm cách tân mà các ngành văn xã khái quát và giáo dục nhắc riêng vẫn còn mang đậm nét của cơ chế cũ ấy trong quản lý".

=====>>> Xem thêm: gia sư giỏi dạy lớp 1:  https://giasuviet.com.vn/gia-su-lop-1.html

Phát biểu tại Trường Đại học buôn bán và kỹ thuật vào ngày 13/12 vừa mới đây,Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nêu ra 4 thắc mắc lớn để lớn mạnh đại học tư thục. Trong đó, Thủ tướng đặc trưng quan tâm tới sự tự chủ, tự chịu trách nhiệm và ưu thế của từng trường.

Trong cuộc nói chuyện với Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam, GS.Trần hồng quân – nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; chủ tịch Hiệp hội các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam khẳng định, tự chủ là thuộc tính của giáo dục đại học. Chỉ khi nào thực sự tự chủ thì các trường đại học mới phát huy được khả năng thông minh, nâng cao được quan hệ lâu dài training.

Thưa Giáo sư, nguyên nhân tại sao phải thúc đẩy tính tự chủ của các trường đại học?

GS.Trần Hồng Quân: Câu chuyện tự chủ đại học không lạ trên thế giới, nhưng chưa quen ở nước ta. Ở các nước thì không có vấn đề nên hay không nên mà tự chủ được coi là một tính chất của giáo dục đại học, được quy định thành pháp luật. Vấn đề còn lại là nên tự chú thế nào để có hiệu quả nhất mà thôi.

Còn ở nước ta thì vừa phải tiếp tục thuyết phục nhau là nên thực hành tự chủ đại học, vừa phải nghiên cứu phương pháp tự chủ thuận tiện và phù hợp với hoàn cảnh và thiết chế chính trị kinh tế của nước ta.

[center !important]GS.Trần hoá công khẳng định: “Phải xóa bao cấp để tránh ỉ lại”. ảnh: Ngọc quang đãng.[/center !important]

Nền giáo dục đại học nước ta được hình thành hoạt động trong cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, trong một thời kì rất dài bởi vậy chỉ thành lập các trường công lập, chỉ một cách quản lý tập hợp và xoành xoạch được bao cấp bằng ngân sách nhà nước, phần nhiều nhân công của giảng đường đều thuộc biên chế nhà nước… như là một điều ngẫu nhiên.

Sau khi giải phóng Miền Nam, tôi và quý khách đã xóa các trường tư và cải tạo các trường công giống các trường miền Bắc.

Bước vào công đoạn canh tân, hàng ngũ sản xuất được giải phóng mạnh mẽ nhưng các cấu trúc thượng tằng rất chậm được thay đổi tích cực.

Riêng với giáo dục đại học vào thập niên tám mươi và đầu thập niên chín mươi của thế kỹ trước cũng đã có một số canh tân không thể xem nhẹ.

Những thay đổi tích cực này xét cho cùng cũng nhằm tăng cường quyền tự chủ và trách nhiệm tự lập; từng bước giảm bớt điều hành tập hợp, giao nhiều quyền cho các trường như quyền quyết định tuyển sinh, quyết định tốt nghiệp và ký bằng tốt nghiệp, quyết định bổ nhiệm trưởng phó phòng, chủ nhiệm, phó chủ nhiệm khoa, quyết định công ty đoàn ra, đón đoàn vào trong quan hệ quốc tế…

Các quyền và nghĩa vụ ấy trước đó đều thuộc Bộ. Hồi ấy việc giao quyền như thế còn rất mới lạ, gọi là phân cấp điều hành, định nghĩa tự chủ còn là nhạy cảm.

Nhưng vì sao sau đó câu chuyện tự chủ ở các trường đại học không phát huy được và phải hiện giờ phải trở lại vấn đề này, thưa Giáo sư?

GS.Trần Hồng Quân: Sự thay đổi theo hướng hiện đại đến đó còn là quá ít, các trường còn chịu nhiều sự buộc ràng và bản thân Bộ Đại học và Trung học giỏi cũng không đủ quyền tháo gỡ.

Ví dụ về mặt nguồn vốn thì tuy được bao cấp, nhưng phải chi theo các quy luật tiêu dùng ngân sách nhà nước, hết sức khó khăn và kém hiệu quả.

Về mặt nhân lực thì bị buộc ràng của luật lao động và các quy định về biên chế nhà nước nên hầu như thường sàng lọc tối ưu hoá được.

Từ đó mà có nhu cầu phải có mặt trên thị trường loại trường khác có quyền tự chủ cao hơn và tự lập hoàn toàn để có thể công ty quản lý một phương pháp có hiệu quả nhất, đó là các trường ngoài công lập.

đào tạo phần nhiều bằng lý thuyết, rất ít trường đại học dám cam đoan chất lượng

sự thiết yếu của các trường này không chỉ và không hề chính yếu là để lôi kéo các nguồn lực của phường hội phụ thêm với nhà nước để khiến cho giáo dục, mà quan trong hơn chính là để có được một mô hình quản lý năng động trên hạ tầng độ tự chủ.

Từ đó có thể làm đối chứng để cải cách bí quyết điều hành các trường công lập.

bên cạnh đó, rất tiếc nuối ta hầu như không để ý “đãi cát lấy vàng” ở đó mà còn phân biệt đối xử.

Có điều hầu hết bỗng dưng, có một vài trường công lập nhờ các bộ chủ quản có ý kiến đúng, trao quyền tự chủ cao đầy đủ một trường tư, lại có được bộ phận lãnh đạo thông minh thì hoạt động khôn xiết tốt, như trường Đại học Tôn Đức Thắng, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (giai đoạn trước), Học viện công nghệ Bưu Chính Viễn Thông (giai đoạn trước).

Riêng hai đại học đất nước   giáo viên  và các các trường đại học quốc tế do có buộc phải đặc trưng nên cũng được nhận các quy chế đặc biệt với quyền tự chủ cao tạo dễ dàng lớn cho sự tăng trưởng.

Nguồn: Tổng hợp trên mạng